Đăng ký nhận bản tin ngay hôm nay để nhận tin tức mới nhất về quản lý chi phí hiệu quả cho dữ liệu chiến thuật.

Hãy giữ liên lạc

Shopping cart

No products in the cart.

Return To Shop
  • Home
  • Nhi
  • Top 29 các bệnh thường gặp ở trẻ em mà ba mẹ nên biết để phòng ngừa

Top 29 các bệnh thường gặp ở trẻ em mà ba mẹ nên biết để phòng ngừa

  • Home
  • Nhi
  • Top 29 các bệnh thường gặp ở trẻ em mà ba mẹ nên biết để phòng ngừa

Sức khỏe của trẻ nhỏ luôn là mối quan tâm lớn của các bậc ba mẹ, đặc biệt khi trẻ đối mặt với nhiều loại bệnh thường gặp trong giai đoạn phát triển. Với hệ miễn dịch còn non yếu, trẻ em dễ bị tấn công bởi các tác nhân gây bệnh, ảnh hưởng đến cả thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, nếu ba mẹ nắm rõ những thông tin về triệu chứng, các cách điều trị, và biện pháp phòng ngừa, việc bảo vệ sức khỏe cho con sẽ trở nên dễ dàng hơn. 

Trong bài viết này, chúng tôi cung cấp những kiến thức về các bệnh thường gặp ở trẻ em, dựa trên thông tin tham vấn từ BS.CKI. Vương Thị Yến – Bác sĩ chuyên khoa Nhi tại Hệ thống Đa khoa Quốc tế Sài Gòn (SIGC), nhằm giúp ba mẹ chăm sóc con yêu một cách hiệu quả và an toàn nhất.

Mục lục:

Bệnh có ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ không?

Bệnh tật có thể tác động nghiêm trọng đến quá trình phát triển của trẻ, bao gồm cản trở sự tăng trưởng và phát triển kỹ năng vận động. Khi mắc các bệnh thường gặp ở trẻ em, trẻ có thể trở nên mệt mỏi và ít vận động hơn, dẫn đến chậm đạt được những mốc phát triển quan trọng.    

bệnh có ảnh hưởng đến trẻ không?
Các bệnh thường gặp ở trẻ em có tác động rất nhiều đến quá trình phát triển của trẻ

Về tinh thần, khi trẻ bị bệnh, tình trạng căng thẳng và khó chịu sẽ xuất hiện, ảnh hưởng đến khả năng học tập, tập trung và điều chỉnh cảm xúc của trẻ. Về xã hội, trẻ bị bệnh thường xuyên có thể phải nghỉ học, từ đó làm hạn chế khả năng hòa nhập với bạn bè, dẫn đến cảm giác cô đơn, bị cô lập. Ngoài ra, các bệnh thường gặp ở trẻ em có thể để lại di chứng nghiêm trọng về thần kinh và vận động, gây ảnh hưởng đến tương lai của trẻ.      

Nhiều căn bệnh đã có vắc xin phòng ngừa, do đó, ba mẹ cần đảm bảo tiêm chủng đúng lịch cho con. Ngoài ra, nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh là vô cùng quan trọng để ngăn ngừa những biến chứng nghiêm trọng, giảm thiểu tác động tiêu cực đến sự phát triển của bé.   

Các bệnh thường gặp ở trẻ em ba mẹ cần lưu ý ngay 

Dưới đây là các bệnh thường gặp ở trẻ em, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển hàng ngày của trẻ:

Các bệnh về hệ hô hấp trẻ em  

Cảm lạnh

Cảm lạnh là một dạng nhiễm trùng đường hô hấp do virus (rhinovirus) gây ra, chủ yếu ảnh hưởng đến mũi và họng của trẻ. Đây là bệnh không nghiêm trọng nhưng có thể gây ra sự khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Phụ huynh cần chú ý khi trẻ xuất hiện các triệu chứng liên quan.

các bệnh thường gặp ở trẻ em
Cảnh lạnh là bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, gây ảnh hướng đến mũi và họng của trẻ

Triệu chứng:

  • Sổ mũi, nghẹt mũi
  • Hắt hơi
  • Ho
  • Đau họng
  • Sốt nhẹ
  • Mệt mỏi
  • Đôi khi có đau nhức cơ thể

Khi nhận thấy trẻ có những triệu chứng trên, ba mẹ cần cho trẻ nghỉ ngơi và uống nước nhiều hơn, ngoài ra, ba mẹ  phải luôn giữ vệ sinh cá nhân cho trẻ thật tốt để tránh virus lây sang người khác. 

Cách điều trị:

Để điều trị cảm lạnh, mục tiêu là giảm các triệu chứng và chăm sóc hỗ trợ. Phụ huynh cần cho trẻ nghỉ ngơi nhiều, uống đủ nước, và duy trì vệ sinh cá nhân. Ngoài ra, có thể sử dụng:

  • Thuốc giảm đau hoặc hạ sốt
  • Nước muối sinh lý để làm sạch mũi
  • Súc miệng bằng nước muối ấm để giảm đau họng

Việc tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ sẽ giúp trẻ nhanh chóng hồi phục và ngăn ngừa bệnh lây lan trong gia đình.

Cúm

Cúm là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là vào mùa lạnh. Đây là bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do virus gây ra và dễ lây lan trong môi trường đông người hoặc thời tiết ẩm ướt. Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sơ sinh, dễ mắc cúm và nếu không được điều trị kịp thời, cúm có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm phế quản, viêm tai giữa, và thậm chí tử vong.

Bệnh cúm ở trẻ em
Bệnh cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính, thường xuất hiện vào mùa đông

Triệu chứng:

  • Sốt từ vừa đến cao
  • Ớn lạnh
  • Đau nhức cơ thể, mệt mỏi
  • Ho kéo dài, đôi khi kèm theo nôn mửa hoặc tiêu chảy
  • Trẻ em thường xuất hiện các dấu hiệu liên quan đến đường tiêu hóa như buồn nôn, tiêu chảy

Khi trẻ mắc bệnh, ba mẹ cần cho nghỉ ngơi tại nhà và uống đủ nước, không cho trẻ đến trường để tránh lây lan virus cho bạn bè. 

Cách điều trị:

  • Cho trẻ nghỉ ngơi tại nhà, uống nhiều nước để duy trì độ ẩm cho cơ thể
  • Sử dụng thuốc hạ sốt, giảm đau theo chỉ định của bác sĩ
  • Với trẻ nhỏ hoặc trẻ có hệ miễn dịch yếu, có thể được kê thuốc kháng virus để ngăn ngừa biến chứng
  • Điều quan trọng là giữ vệ sinh cá nhân tốt, hạn chế tiếp xúc với người nhiễm bệnh

Phòng ngừa luôn là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ khỏi cúm. Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên nên được tiêm phòng cúm định kỳ mỗi năm, giúp giảm thiểu rủi ro mắc bệnh. Bên cạnh đó, ba mẹ cũng nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa cơ bản như dạy trẻ rửa tay thường xuyên, dọn dẹp phòng và tránh xa các nơi có nguy cơ lây bệnh.

Các bệnh có triệu chứng viêm họng

Viêm họng là triệu chứng của những bệnh thường gặp ở trẻ em như Viêm họng cấp tính, viêm họng mãn tính, viêm họng trẻ em thường gây ra cảm giác đau, ngứa, và khó chịu ở vùng cổ họng. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân như nhiễm virus, vi khuẩn, hoặc do các yếu tố môi trường như không khí khô, dị ứng, hay tiếp xúc với khói thuốc. 

bệnh viêm họng ở trẻ em
Viêm họng là bệnh do virus gây ra, khiến trẻ cảm thấy đau và ngứa cổ họng

Triệu chứng:

  • Đau và ngứa ở cổ họng
  • Cảm thấy khó nuốt và nói chuyện
  • Ho khan hoặc có đờm
  • Sốt nhẹ
  • Nếu viêm họng kéo dài, có thể xuất hiện sưng hạch, chảy nước mũi hoặc ho kéo dài.

Cách điều trị:

  • Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ
  • Uống nhiều nước ấm, tránh nước lạnh
  • Dùng máy tạo độ ẩm trong phòng
  • Tránh tiếp xúc với khói thuốc
  • Nếu trẻ có dấu hiệu sốt cao hoặc ho kéo dài, nên đưa trẻ đi khám bác sĩ để được kê đơn thuốc phù hợp (kháng sinh nếu cần thiết)

Viêm phế quản

Viêm phế quản là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong mùa lạnh. Bệnh này gây ra tình trạng viêm nhiễm ở các ống phế quản, khiến trẻ cảm thấy khó chịu, ho khan hoặc ho có đờm. Nguyên nhân của viêm phế quản thường là do virus hoặc vi khuẩn, nhưng các tác nhân như dị ứng hoặc ô nhiễm không khí cũng có thể gây bệnh.

Triệu chứng:

  • Ho khan hoặc ho có đờm
  • Thở khò khè
  • Mệt mỏi, uể oải
  • Sốt nhẹ

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến viêm phổi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Cách điều trị:

  • Giữ cho bé nghỉ ngơi nhiều
  • Uống nhiều nước ấm để giảm đau họng và loãng đờm
  • Giữ ấm cho trẻ, tránh tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá
  • Nếu triệu chứng nặng hoặc kéo dài, cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để được kê đơn thuốc giảm viêm và kháng sinh nếu cần.

Viêm phổi

Viêm phổi là một tình trạng nhiễm trùng xảy ra ở phổi, có thể do vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng gây ra. Trong trường hợp nặng, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp hoặc nhiễm trùng huyết. Đây là một trong các bệnh ở trẻ em thường gặp, cần được chú ý và điều trị kịp thời.

​​bệnh trẻ em thường gặp
Viêm phổi là bệnh do virus và nấm gây ra, khiến cho phổi của trẻ bị nhiễm trùng

Triệu chứng: 

Thường phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng nhẹ. Các biểu hiện thường thấy ở trẻ bị viêm phổi bao gồm: 

  • Ho kéo dài.
  • Sốt cao.
  • Khó thở, thở nhanh và ngắn.
  • Đau ngực và cảm thấy mệt mỏi.
  • Có thể kèm theo nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Nếu phụ huynh phát hiện trẻ có những triệu chứng trên, đặc biệt là ho liên tục, khó thở hoặc sốt cao, nên đưa trẻ đến bác sĩ để kiểm tra và thực hiện các xét nghiệm cần thiết như chụp X-quang hoặc xét nghiệm máu.

Cách điều trị:

Nếu bệnh do vi khuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng kháng sinh. Trẻ cũng cần được chăm sóc giảm triệu chứng bằng cách:

  • Nghỉ ngơi đầy đủ.
  • Bổ sung nước.
  • Dùng thuốc hạ sốt.
  • Trong một số trường hợp nặng, trẻ có thể cần nhập viện để hỗ trợ thở oxy.

Phòng ngừa viêm phổi ở trẻ em có thể thực hiện bằng cách tiêm chủng đầy đủ các loại vắc xin, bao gồm vắc xin phòng Hib, phế cầu khuẩn và cúm. Ngoài ra, duy trì thói quen vệ sinh cá nhân, tránh khói thuốc lá, khuyến khích trẻ vận động thường xuyên và ăn uống lành mạnh cũng là những biện pháp giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh thường gặp ở trẻ em.

Viêm xoang

Đây là một tình trạng mà mô lót trong xoang bị viêm nhiễm hoặc sưng lên. Xoang là những khoang rỗng nằm xung quanh mắt và mũi, có vai trò quan trọng trong việc làm ẩm không khí khi trẻ hít thở. Khi xoang bị tắc nghẽn và chứa dịch, vi khuẩn, virus hoặc nấm có thể phát triển và dẫn đến nhiễm trùng. Viêm xoang cũng là một trong các bệnh mà trẻ em thường mắc phải và cần được chú ý.

Triệu chứng:

  • Nghẹt mũi kéo dài.
  • Chảy nước mũi màu vàng hoặc xanh.
  • Đau hoặc cảm giác tức ở vùng mặt.
  • Ho, đau họng, và nhức đầu.
  • Trong một số trường hợp, có thể bị sốt

Nếu các triệu chứng này kéo dài hơn 10 ngày hoặc trở nên nặng hơn, phụ huynh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ.

Cách điều trị:

  • Rửa mũi bằng nước muối để giúp thông xoang.
  • Dùng thuốc thông mũi hoặc thuốc xịt mũi.
  • Sử dụng thuốc giảm đau nếu cần thiết.
  • Trong trường hợp viêm xoang do vi khuẩn, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh để điều trị.

Ho gà

Ho gà là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, xuất phát từ sự tấn công của vi khuẩn Bordetella pertussis. Bệnh này gây ra những cơn ho kéo dài, ảnh hưởng mạnh đến hệ hô hấp của trẻ nhỏ, đặc biệt nguy hiểm với những trẻ chưa được tiêm phòng đầy đủ. Bệnh lây lan rất nhanh, nhất là ở những bé sơ sinh.

Các bệnh thường gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi
Bệnh ho gà khiến trẻ có những cơn ho kéo dài, ảnh hưởng nhiều đến hệ hô hấp của trẻ

Triệu chứng: Có xu hướng phát triển dần qua các giai đoạn.

  • Ban đầu, trẻ có thể bị sổ mũi, ho nhẹ, hoặc sốt thấp.
  • Sau khoảng 1-2 tuần, cơn ho trở nên nghiêm trọng hơn, kéo dài suốt 1-2 tháng hoặc thậm chí lâu hơn.
  • Cơn ho thường kéo dài liên tục, kèm theo âm thanh đặc trưng như tiếng gà gáy, và có thể kết thúc bằng nôn ra dịch nhầy.

Nếu nhận thấy trẻ có các dấu hiệu giống với bệnh ho gà, đặc biệt là ở trẻ chưa tiêm phòng, hãy đưa bé đi khám ngay lập tức để được điều trị kịp thời.

Cách điều trị:

  • Dùng kháng sinh để giảm triệu chứng và ngăn bệnh lây lan.
  • Đảm bảo trẻ được nghỉ ngơi và bổ sung đủ nước.
  • Chăm sóc giảm ho theo chỉ định của bác sĩ.
  • Trong trường hợp nặng, bé có thể cần được theo dõi tại bệnh viện.

Việc tiêm chủng đầy đủ là cách phòng ngừa hiệu quả nhất cho bệnh ho gà. Phụ huynh cần đảm bảo rằng trẻ đã được tiêm vắc xin theo lịch trình khuyến nghị, đồng thời thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân tốt để giảm thiểu tối đa nguy cơ lây lan bệnh trong cộng đồng. 

Virus hợp bào hô hấp (RSV)

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là một loại virus gây bệnh phổ biến ở đường hô hấp, thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Virus này rất dễ lây truyền qua các giọt nhỏ từ hô hấp hoặc khi chạm vào các bề mặt có chứa virus. Đây là bệnh thường gặp ở trẻ em cần được ba mẹ đặc biệt chú ý.

Triệu chứng:

  • Nghẹt mũi và sổ mũi.
  • Ho và hắt hơi.
  • Sốt.
  • Thở khò khè, khó thở.
  • Chán ăn.

Ở trẻ sơ sinh, nguy cơ mắc các biến chứng nghiêm trọng như viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi khá cao. Nếu thấy bé có các dấu hiệu nghi ngờ nhiễm RSV, đặc biệt là khó thở hoặc triệu chứng ngày càng nặng, hãy đưa trẻ đến khám bác sĩ kịp thời.

Cách điều trị:

  • Có chế độ cho trẻ được nghỉ ngơi hợp lý.
  • Cung cấp đủ nước và chất lỏng để bù dịch.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm phun sương mát để giảm nghẹt mũi.
  • Dùng thuốc hạ sốt theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ.

Phòng ngừa nhiễm RSV hiệu quả bao gồm việc rửa tay sạch sẽ thường xuyên, tránh để trẻ tiếp xúc gần với những người có triệu chứng nhiễm trùng hô hấp, và hạn chế đưa bé đến những nơi đông người hoặc môi trường thông gió kém, đặc biệt là trong mùa RSV cao điểm vào mùa thu và mùa đông.Các bệnh về hệ hô hấp trẻ em  

Tham khảo nghiên cứu chuyên sâu các bệnh về hệ tiêu hóa thường găp ở trẻ em từ Children’t Hospital Colorado:

Các bệnh có triệu chứng tiêu chảy

Tiêu chảy là một trong các triệu chứng của bệnh thường gặp ở trẻ em như tiêu chảy cấp, tiêu chảy mãn tính… khiến trẻ đi ngoài ra phân lỏng và liên tục. Nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể do nhiễm virus như rotavirus, norovirus, vi khuẩn (Salmonella, Escherichia coli), ký sinh trùng hoặc do dị ứng, không dung nạp thực phẩm, ăn phải thực phẩm bị ô nhiễm. 

Bệnh trẻ em hay mắc phải
Tiêu chảy là một trong những bệnh thường gặp nhất ở trẻ em

Triệu chứng:

  • Đi phân lỏng nhiều lần trong ngày.
  • Trẻ bị đau bụng, đầy hơi.
  • Buồn nôn và nôn mửa.
  • Sốt, dấu hiệu mất nước như khô miệng, tiểu ít, mắt trũng.

Cách điều trị:

  • Bổ sung nước bằng cách cho trẻ uống nước lọc, nước chanh hoặc nước trái cây pha loãng.
  • Tránh đồ uống có đường và cafein.
  • Tiếp tục cho trẻ ăn uống bình thường để duy trì dinh dưỡng.
  • Tránh các thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc giàu chất xơ.

Nếu tiêu chảy kéo dài hoặc trẻ có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng, cần đưa bé đến gặp bác sĩ để được khám và điều trị kịp thời. Trong một số trường hợp, các xét nghiệm có thể cần thiết để xác định nguyên nhân chính xác và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Tiêu chảy cấp do Rotavirus

Tiêu chảy do Rotavirus là bệnh lây nhiễm phổ biến, ảnh hưởng chủ yếu đến trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Virus này là nguyên nhân hàng đầu gây ra tiêu chảy nghiêm trọng, đặc biệt ở những trẻ dưới 5 tuổi. Đây cũng là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em mà ba mẹ cần lưu ý để phòng ngừa và điều trị kịp thời.

Triệu chứng:

  • Tiêu chảy nặng và kéo dài.
  • Nôn mửa liên tục.
  • Sốt cao.
  • Đau bụng hoặc chuột rút.
  • Có thể dẫn đến tình trạng mất nước nghiêm trọng.

Cách điều trị:

  • Cho trẻ uống đủ nước để tránh mất nước.
  • Tránh cho trẻ uống các loại nước có đường, nước có caffein.
  • Tiếp tục cho trẻ ăn uống bình thường để bổ sung dinh dưỡng.
  • Tránh thực phẩm béo, nhiều dầu mỡ, cay hoặc chứa nhiều chất xơ.

Trong trường hợp tiêu chảy kéo dài hoặc trẻ có dấu hiệu mất nước nghiêm trọng như tiểu ít, hôn mê, nên đưa bé đến gặp bác sĩ ngay lập tức để kiểm tra và điều trị.

Tiêm vắc xin phòng ngừa Rotavirus là biện pháp quan trọng để giảm nguy cơ tiêu chảy nặng và các biến chứng nghiêm trọng. Vắc xin này cần được tiêm cho trẻ từ 6 tuần tuổi và hoàn thành liệu trình trước khi bé tròn 8 tháng, giúp giảm nguy cơ nhập viện và tử vong do tiêu chảy ở trẻ nhỏ.

Bệnh lý có triệu chứng táo bón

Táo bón cũng là một trong các triệu chứng của bệnh thường gặp ở trẻ em , đặc biệt liên quan đến hệ tiêu hóa. Nguyên nhân chủ yếu có thể do chế độ ăn uống thiếu chất xơ, thiếu nước, ít vận động, hoặc do tâm lý căng thẳng. Ngoài ra, việc sử dụng một số loại thuốc hoặc mắc các bệnh lý tiêu hóa cũng có thể gây ra tình trạng táo bón.

Triệu chứng:

  • Trẻ đi tiêu ít hơn 3 lần mỗi tuần
  • Phân cứng, khô và có thể gây đau khi đi ngoài
  • Đau bụng, đầy hơi
  • Có thể thấy máu trong phân do rặn mạnh

Cách điều trị:

  • Cho trẻ uống nhiều nước
  • Tăng cường chất xơ trong bữa ăn (rau xanh, trái cây)
  • Khuyến khích trẻ vận động, chạy nhảy

Đưa trẻ đi khám nếu tình trạng kéo dài hoặc có dấu hiệu nghiêm trọng như đau bụng, nôn liên tục, máu trong phân. Từ đó, bác sĩ sẽ có những đánh giá về các nguyên nhân gây ra táo bón và kê thuốc phù hợp cho trẻ.

Viêm dạ dày

Viêm dạ dày là tình trạng viêm hoặc kích ứng niêm mạc dạ dày, có thể phát triển đột ngột (cấp tính) hoặc kéo dài (mạn tính). Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, do nhiều nguyên nhân như nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP), sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID), căng thẳng, hoặc trào ngược dịch mật. Trẻ em mắc bệnh này thường có biểu hiện đau bụng hoặc khó tiêu.

Triệu chứng:

  • Đau vùng bụng trên
  • Buồn nôn, nôn
  • Đầy hơi, khó tiêu
  • Chán ăn, mệt mỏi
  • Trong trường hợp nặng, có thể xuất hiện máu trong bãi nôn hoặc phân

Cách điều trị:

  • Sử dụng kháng sinh nếu viêm dạ dày do vi khuẩn HP
  • Thuốc ức chế axit dạ dày để giảm viêm và kích thích quá trình lành
  • Tránh thức ăn cay, chua và kích ứng dạ dày
  • Đảm bảo bé nghỉ ngơi và uống đủ nước

Viêm ruột

Viêm ruột là tình trạng viêm xảy ra ở ruột non hoặc đại tràng, do nhiều nguyên nhân như nhiễm khuẩn, virus, ký sinh trùng, các phản ứng tự miễn, dị ứng, dùng một số loại thuốc, không hấp thụ thức ăn, hoặc đang trong giai đoạn xạ trị. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, gây ra nhiều khó chịu và ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa. 

Triệu chứng:

  • Đau bụng, tiêu chảy
  • Bị chuột rút
  • Buồn nôn, nôn mửa
  • Sốt, mệt mỏi 
  • Chán ăn, mất nước

Cách điều trị:

  • Cung cấp đủ nước và chất điện giải để ngăn ngừa mất nước
  • Điều chỉnh chế độ ăn uống, tránh thực phẩm cay, béo
  • Cung cấp các thực phẩm dễ tiêu hoá: chuối, cơm, sốt táo, sữa chua
  • Bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh nếu do nhiễm khuẩn hoặc thuốc kháng virus
  • Cho bé nghỉ ngơi và theo dõi kỹ các triệu chứng

Trào ngược dạ dày, thực quản

các bệnh trẻ em thường mắc phải
Trào ngược dạ dày, thực quản là bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ do

Trào ngược dạ dày, thực quản là tình trạng dịch vị từ dạ dày trào ngược lên thực quản, gây khó chịu và ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa của trẻ. Bệnh này là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện hoặc do cơ vòng thực quản dưới yếu. Trào ngược dạ dày không chỉ làm bé khó chịu mà còn có thể gây ra nhiều biến chứng nếu không được kiểm soát kịp thời.

Triệu chứng:

  • Nôn trớ thường xuyên, đặc biệt sau khi ăn
  • Ợ nóng, đau rát vùng ngực
  • Khó nuốt, thở khò khè
  • Bỏ bú hoặc ăn uống kém
  • Cáu kỉnh, khó chịu, khóc nhiều

Cách điều trị:

  • Cho trẻ ăn thành nhiều bữa nhỏ, không cho ăn quá no
  • Không nên cho trẻ nằm ngay sau khi ăn
  • Giữ đầu bé cao hơn khi ngủ
  • Điều chỉnh chế độ ăn, tránh thức ăn cay, nhiều dầu mỡ, có tính axit, caffein, nước uống có ga
  • Nếu tình trạng nghiêm trọng, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để được điều trị bằng thuốc phù hợp.

Tình trạng nhiễm giun

Tình trạng nhiễm giun, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc với môi trường không đảm bảo vệ sinh. Trẻ có thể nhiễm giun đũa, giun kim, giun móc hoặc sán dây. Các loại giun này ký sinh trong cơ thể và gây ra nhiều vấn đề về tiêu hóa cũng như sức khỏe tổng quát.

Triệu chứng:

  • Nhìn thấy giun trong phân hoặc quanh hậu môn (đặc biệt là giun kim)
  • Đau bụng, khó chịu hoặc chuột rút
  • Thay đổi thói quen đi tiêu: tiêu chảy, táo bón
  • Ngứa hậu môn, nhất là vào ban đêm
  • Mệt mỏi, suy nhược cơ thể do giun cản trở quá trình hấp thụ dinh dưỡng

Cách điều trị:

  • Nên sử dụng thuốc tẩy giun dưới sự chỉ định của bác sĩ
  • Đảm bảo vệ sinh cá nhân tốt: rửa tay thường xuyên, cắt móng tay gọn gàng
  • Rửa sạch rau quả trước khi ăn và hạn chế trẻ chơi với đất bẩn
  • Thực hiện tẩy giun theo định kỳ dưới sự hướng dẫn của bác sĩ

Các bệnh nhiễm trùng trẻ thường gặp

Thủy đậu

Thuỷ đậu, còn gọi là trái rạ, là một bệnh nhiễm trùng do virus varicella-zoster gây ra và là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em. Bệnh có thể lây lan nhanh chóng qua tiếp xúc với dịch tiết từ các nốt mụn nước hoặc qua không khí khi người bệnh ho hoặc hắt hơi. Mặc dù thường gặp ở trẻ em, người lớn cũng có thể mắc thủy đậu, đặc biệt nếu chưa được tiêm phòng. Thủy đậu thường tự khỏi, nhưng trong một số trường hợp có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng như nhiễm trùng da, viêm phổi, hoặc viêm não.

Triệu chứng:

  • Phát ban mụn nước nhỏ trên da, ban đầu xuất hiện ở mặt, ngực và lưng, sau đó lan ra toàn cơ thể. Ban đầu, chỉ xuất hiện các đốm đỏ nhỏ nhưng cũng nhanh chóng phát triển thành các nốt mụn nước đầy dịch. 
  • Sốt nhẹ đến trung bình (38°C – 39°C) 
  • Ngứa ngáy, mệt mỏi và chán ăn
  • Đau đầu và cảm giác khó chịu toàn thân

Cách điều trị:

  • Nghỉ ngơi tại nhà và cách ly để tránh lây lan virus
  • Sử dụng thuốc hạ sốt không chứa aspirin để kiểm soát cơn sốt
  • Dùng kem chống ngứa chứa calamine hoặc thuốc kháng histamin để giảm cảm giác khó chịu
  • Vệ sinh các nốt mụn nước để ngăn ngừa nhiễm trùng thứ cấp
bệnh thuỷ đậu ở trẻ em
Bệnh thuỷ đậu thường gặp phải ở trẻ nhỏ, do virus varicella-zoster gây ra

Tiêm ngừa vắc xin thuỷ đầu cũng là điều quan trọng mà ba mẹ cần lưu ý. Vắc xin sởi giúp trẻ phát triển hệ miễn dịch mạnh mẽ chống lại virus sởi, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh. Trẻ cần được tiêm 2 liều vắc xin sởi: liều đầu tiên khi trẻ đủ 9 tháng tuổi và liều thứ hai khi bé được 18 tháng. Các vắc xin phổ biến để phòng sởi bao gồm vắc xin Varivax (Mỹ), Varicella (Hàn Quốc) và Varilrix (Bỉ). 

Tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng là một bệnh truyền nhiễm phổ biến ở trẻ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi, do nhiều loại virus enterovirus như Coxsackievirus A16 và Enterovirus 17 gây ra. Trẻ mắc bệnh sẽ xuất hiện các nốt phồng rộp ở tay, chân và miệng, gây khó chịu, đau nhức. Bệnh thường tự khỏi sau 7-10 ngày mà không cần điều trị đặc biệt. Tuy nhiên, trẻ nhỏ hoặc trẻ có hệ miễn dịch yếu có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như mất nước hoặc viêm màng não. 

Triệu chứng:

  • Sốt nhẹ từ 1-2 ngày
  • Đau họng và khó chịu khi nuốt kéo dài
  • Biến hoặc chán ăn do cảm thấy khó chịu, đau họng hoặc xuất hiện các nốt mụn nước
  • Nổi mụn nước ở lòng bàn tay, chân, miệng, có thể lan ra đầu gối hoặc mông. Sau đó, mụn nước có thể lan rộng các vùng khác như khuỷu tay, đầu gối, vùng sinh dục.
  • Các mụn nước có thể khiến trẻ bị đau khi chạm vào các đồ vật. Nặng hơn, mụn nước thể bị vỡ và hình thành loét. 

Cách điều trị:

  • Hạ sốt bằng thuốc không kê đơn
  • Cho bé uống nhiều nước, tránh mất nước
  • Súc miệng bằng nước muối sinh lý
  • Nếu bệnh không cải thiện sau 7-10 ngày, ba mẹ hãy đưa trẻ đi khám bác sĩ ngay lập tức.

Sởi

Sởi là bệnh lây nhiễm do virus Morbillivirus gây ra, thường ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ chưa được tiêm phòng. Bệnh sởi dễ lây qua đường hô hấp và có thể gây ra nhiều biến chứng như viêm phổi, viêm não ở trẻ nhỏ. 

Triệu chứng:

  • Các đốm nhỏ màu trắng với tâm màu trắng xanh (đốm Koplik), thường xuất hiện bên trong miệng trước khi phát ban vài ngày. 
  • Bị sốt cao, từ 38,3°C đến 40°C, kèm theo ho kéo dài, có thể là ho khan hoặc có đờm. 
  • Nghẹt mũi hoặc chảy nước mũi giống cảm lạnh, cùng với mắt đỏ, kích ứng và chảy nước mắt do viêm kết mạc. 
  • Phát ban do bệnh sởi thường bắt đầu sau 3-5 ngày kể từ khi các triệu chứng xuất hiện. Phát ban xuất hiện dưới dạng các đốm đỏ nhỏ, sau đó liên kết lại thành các mảng lớn hơn, bắt đầu từ mặt và chân tóc rồi lan dần xuống thân mình, tay chân.

Khi bé có các dấu hiệu của bệnh sởi, ba mẹ cần cách ly bé ở nhà để ngăn ngừa virus lây lan và liên hệ bác sĩ để được hướng dẫn kiểm soát các triệu chứng hoặc đánh giá thêm về mặt y tế. 

Các bệnh nhiễm trùng ở trẻ em
Bệnh sởi khiến trẻ phát ban gặp cơ thể, và lây lan qua đường hô hấp

Cách điều trị:

  • Để trẻ nghỉ ngơi nhiều hơn và uống đủ nước
  • Dùng thuốc hạ sốt để kiểm soát nhiệt độ
  • Tránh tiếp xúc với mọi người để ngăn ngừa lây nhiễm
  • Đảm bảo tiêm phòng vắc xin đầy đủ.Trẻ từ 9 tháng tuổi có thể bắt đầu tiêm vắc xin sởi, với hai mũi tiêm đầy đủ, đảm bảo hiệu quả bảo vệ lên đến 98%.

Sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng lây truyền qua vết đốt của muỗi vằn Aedes mang virus. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em tại những khu vực nhiệt đới. Bệnh có thể biểu hiện từ triệu chứng nhẹ đến nặng, bao gồm sốt cao, đau đầu, đau cơ, và có nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được chăm sóc đúng cách.

Triệu chứng: 

  • Thường xuất hiện từ 4-10 ngày sau khi bị muỗi đốt. 
  • Khởi phát với cơn sốt cao đột ngột, kéo dài từ 2 đến 7 ngày. 
  • Bị đau đầu dữ dội, kèm theo cảm giác đau sau mắt, đặc biệt khi di chuyển mắt. 
  • Cơn đau cơ và khớp nghiêm trọng, thường được gọi là “sốt gãy xương” do mức độ đau dữ dội. 
  • Buồn nôn, nôn mửa hoặc không còn cảm giác thèm ăn. 
  • Phát ban thường xuất hiện sau khoảng 3-4 ngày từ khi bắt đầu sốt, dưới dạng các mảng đỏ hoặc vết sưng trên da. 
  • Một số trẻ có thể chảy máu nhẹ như chảy máu cam, nướu, hoặc dễ bị bầm tím.
  • Trong những trường hợp nặng, có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nguy hiểm với các biểu hiện như chảy máu nhiều, đau bụng dữ dội, nôn mửa liên tục, khó thở, da lạnh, suy các cơ quan và có nguy cơ sốc.

Cách điều trị:

  • Cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước
  • Sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt 
  • Theo dõi triệu chứng chảy máu, suy giảm tiểu cầu
  • Đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu nguy hiểm như đau bụng dữ dội hoặc khó thở 

Mặc dù đã có vắc xin phòng ngừa sốt xuất huyết ở một số quốc gia, nhưng Việt Nam vẫn chưa cấp phép. Vì thế, phòng tránh muỗi đốt vẫn là biện pháp quan trọng, bao gồm việc ngủ màn, giữ vệ sinh môi trường sạch sẽ, phát quang bụi rậm, và lật úp các đồ vật chứa nước để ngăn muỗi sinh sôi.  

Bạch hầu

Bạch hầu là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính gây tổn thương ở các khu vực như tuyến hạnh nhân, hầu họng, thanh quản và mũi. Bệnh không chỉ là sự nhiễm trùng đơn thuần mà còn có tính nhiễm độc, chủ yếu do ngoại độc tố của vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae gây nên. Vì vậy, ba mẹ nên chú ý đến các bệnh thường gặp ở trẻ em và  điều trị kịp thời tránh gây nguy hiểm cho trẻ.

Triệu chứng:

  • Viêm họng, mũi và thanh quản, kèm sốt cao
  • Nuốt đau, nổi hạch dưới cổ gây đau vùng cổ
  • Xuất hiện lớp giả mạc dày màu xám ở họng, amidan
  • Khó thở, da xanh xao

Cách điều trị:

  • Sử dụng thuốc kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ
  • Tiêm kháng độc tố để vô hiệu hóa độc tố vi khuẩn
  • Các liệu pháp oxy và truyền dịch để kiểm soát các biến chứng
  • Cách ly trẻ để tránh lây lan
  • Theo dõi biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt là ở hệ tim mạch

Việc phòng ngừa bạch hầu rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của trẻ. Ngay từ 2 tháng tuổi, trẻ có thể tiêm các loại vắc xin kết hợp như:

  • Vắc xin 6 trong 1 (ngừa bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, Hib)
  • Vắc xin 5 trong 1 (ngừa bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, Hib)
  • Vắc xin 4 trong 1 (ngừa bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt).

Viêm tai giữa

Viêm tai giữa là tình trạng sưng viêm và tích tụ dịch trong tai giữa, thường xuất hiện phổ biến ở trẻ nhỏ. Dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, viêm tai giữa có thể gây ra nhiều bất tiện và tiềm ẩn các biến chứng nếu không được can thiệp kịp thời.

Bệnh viêm tai giữa ở trẻ
Viêm tai giữa là bệnh thường gặp ở trẻ em, khiến tai trẻ bị sưng viêm và tích dịch

Triệu chứng: 

  • Đau tai, khó nghe
  • Sốt cao, khó chịu
  • Có thể chảy dịch từ tai. 

Khi nhận thấy những triệu chứng này, ba mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay để nhận được sự tư vấn và điều trị phù hợp.

Cách điều trị: 

  • Sử dụng thuốc kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn, thuốc giảm đau giúp bé dễ chịu hơn
  • Thuốc nhỏ tai để giảm sưng viêm. 
  • Bác sĩ có thể khuyến nghị theo dõi mà không cần dùng kháng sinh trong các trường hợp nhẹ.

Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTI)

Nhiễm trùng đường tiết niệu cũng thuộc danh sách các bệnh thường gặp ở trẻ em, đây là tình trạng vi khuẩn xâm nhập vào hệ tiết niệu, gây ra cảm giác khó chịu và nhiều biến chứng nếu không được điều trị đúng cách. Dù không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, UTI có thể gây tổn thương thận hoặc nhiễm trùng huyết nếu để lâu. 

bệnh nhiễm trùng thường gặp ở trẻ
Nhiễm trùng đường tiết niệu xuất hiện khi vi khuẩn xâm nhập vào hệ tiết niệu của trẻ

Triệu chứng:

  • Đi tiểu nhiều lần trong ngày
  • Cảm giác nóng rát hoặc đau khi đi tiểu
  • Tiểu gấp, đau bụng dưới
  • Nước tiểu có mùi khó chịu, đục, hoặc có máu
  • Sốt, quấy khóc ở trẻ nhỏ

Cách điều trị:

  • Dùng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ
  • Hoàn thành đầy đủ liệu trình thuốc, kể cả khi bệnh có cải thiện trước khi dùng hết thuốc
  • Uống đủ nước và kiểm soát cơn đau bằng thuốc hỗ trợ

Nhiễm trùng da

Nhiễm trùng da bao gồm nhiều loại do vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng gây ra. Trong nhiều trường hợp, bệnh chỉ ở mức độ nhẹ và có thể điều trị tại nhà, nhưng nếu không xử lý kịp thời hoặc xảy ra trên trẻ có hệ miễn dịch yếu, nhiễm trùng có thể nghiêm trọng.

Triệu chứng:

  • Đỏ, sưng hoặc phát ban trên vùng da bị ảnh hưởng
  • Ngứa, đau nhức hoặc có dịch tiết
  • Một số trường hợp nặng có thể gây sốt, ớn lạnh

Cách điều trị:

  • Kháng sinh: dùng cho nhiễm trùng da do vi khuẩn, có thể có dạng thuốc uống hoặc bôi thoa do bác sĩ chỉ định
  • Kháng nấm: cho các bệnh như nấm ngoài da, nấm bàn chân. Kem chống nấm, thuốc bôi, thuốc uống là những loại thường được bác sĩ chỉ định
  • Kháng virus: dùng cho các trường hợp nhiễm virus như herpes, simplex, zona. Sử dụng thuốc khác virus để giảm các triệu chứng, phòng ngừa tái phát 
  • Chống ký sinh trùng: trị các bệnh nhiễm trùng da do ký sinh trùng gây ra như ghẻ hoặc chấy rận, bác sĩ có thể chỉ định các loại thuốc diệt ký sinh trùng. 
  • Chăm sóc vùng da sạch sẽ, chườm ấm, sử dụng thuốc giảm đau và ngứa nếu cần

Việc duy trì vệ sinh tốt và tránh dùng chung đồ cá nhân (khăn tắm, dao cạo, băng kín và giữ vết thương luôn sạch) là những biện pháp quan trọng để phòng ngừa nhiễm trùng da.

Uốn ván

Uốn ván là một bệnh nguy hiểm do vi khuẩn Clostridium tetani gây ra, thường xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở. Khi vi khuẩn xâm nhập, chúng sẽ tạo ra một loại độc tố (protein tetanospasmin) tác động trực tiếp đến hệ thần kinh, gây ra co cứng cơ bắp. Bệnh này phổ biến ở trẻ nhỏ, đặc biệt là những vùng có điều kiện vệ sinh kém. Uốn ván cũng được xem là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em mà phụ huynh cần lưu ý..

Triệu chứng:

  • Co cứng cơ: Ban đầu xuất hiện ở cơ hàm (gây khó mở miệng), sau đó lan ra các cơ ở cổ, lưng, bụng và tay chân.
  • Cơn co giật: Các cơ có thể co giật mạnh, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc với ánh sáng mạnh hoặc tiếng động.
  • Khó thở: Do cơ hô hấp bị ảnh hưởng, khiến trẻ gặp khó khăn trong việc hít thở.
  • Sốt nhẹtoát mồ hôi liên tục.

Khi nhận thấy những biểu hiện này, ba mẹ cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Cách điều trị:

  • Sử dụng kháng sinh để chống lại vi khuẩn gây bệnh.
  • Thuốc chống co giật để kiểm soát các cơn co thắt cơ.
  • Thở máy trong những trường hợp bệnh nhân gặp khó khăn khi hô hấp.
  • Vệ sinh vết thương kỹ lưỡng để ngăn chặn vi khuẩn tiếp tục xâm nhập vào cơ thể.

Phòng ngừa uốn ván thông việc tiêm phòng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất, thường được thực hiện trong lịch tiêm chủng quốc gia.

Một số bệnh nguy hiểm khác hay gặp ở trẻ em

Viêm não Nhật Bản

Đây là một căn bệnh truyền nhiễm cấp tính, gây ra bởi virus cùng tên (VNNB), có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến trẻ em cũng như người lớn. Bệnh lây truyền từ động vật, thường là lợn và chim, qua vết đốt của muỗi Culex (thường là Culex Tritaeniorhynchus). Mặc dù tỷ lệ mắc không quá phổ biến, viêm não Nhật Bản có thể gây ra các biến chứng như viêm não hoặc dẫn đến tử vong. Đây là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em tại nhiều khu vực.

Triệu chứng:

  • Sốt cao đột ngột.
  • Buồn nôn, nôn mửa.
  • Co giật, rối loạn vận động (vặn người từng cơn, múa giật, co giật, run rẩy).
  • Gây khó khăn trong việc nói, hoặc tình trạng mê man, lơ mơ.
  • Có thể dẫn đến hôn mê.
  • Có thể không có triệu chứng

Khi phát hiện các dấu hiệu trên, phụ huynh nên nhanh chóng đưa trẻ đi khám để được chăm sóc y tế kịp thời.

bệnh viêm não Nhật Bản
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm cấp tính và rất nguy hiểm ở trẻ

Cách điều trị: 

Chưa có phương pháp đặc trị cho căn bệnh này, nhưng khi bé bị bệnh cần được:

  • Chăm sóc hỗ trợ nhằm kiểm soát triệu chứng.
  • Chăm sóc tại bệnh viện, truyền dịch.
  • Hỗ trợ hô hấp và dùng thuốc quản lý sốt, co giật.

Phòng ngừa viêm não Nhật Bản là điều quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho trẻ. Trẻ từ 9 tháng tuổi nên được tiêm phòng viêm não Nhật Bản để bảo vệ khỏi bệnh. Ngoài tiêm phòng, sử dụng các biện pháp phòng chống muỗi như mặc quần áo dài tay, dùng thuốc chống côn trùng, và tránh để trẻ ra ngoài vào thời điểm muỗi hoạt động mạnh cũng rất hữu ích trong việc giảm nguy cơ lây nhiễm.

Viêm gan

Viêm gan là tình trạng viêm của gan, có thể do nhiễm virus hoặc các yếu tố khác như sử dụng rượu, thuốc, hoặc bệnh tự miễn. Các loại virus viêm gan bao gồm viêm gan A, B, C, D, và E, trong đó viêm gan A và B là nguyên nhân phổ biến ở Việt Nam. Bệnh viêm gan, đặc biệt là viêm gan B, có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng, trong đó có ung thư gan.

Triệu chứng:

  • Vàng da và mắt.
  • Mệt mỏi kéo dài.
  • Đau hoặc khó chịu ở vùng bụng.
  • Chán ăn, buồn nôn, nôn mửa.
  • Nước tiểu sẫm màu, phân nhạt màu.
  • Sốt, đau khớp, gan to, lá lách to.

Cách điều trị:

  • Nghỉ ngơi và bù nước đối với viêm gan A và E.
  • Tránh rượu và thuốc có hại cho gan.
  • Dùng thuốc kháng virus để kiểm soát viêm gan B và C.
  • Đối với những trường hợp viêm gan mạn tính, cần theo dõi và điều trị lâu dài để tránh gây ra các biến chứng như xơ gan hoặc ung thư gan.

Trẻ sơ sinh cần được tiêm vắc xin viêm gan B trong vòng 24 giờ đầu sau khi chào đời. Sau đó, việc tiêm các loại vắc xin chứa thành phần viêm gan B như 5 trong 1 hoặc 6 trong 1 vào các tháng 2, 3 và 4, cùng với mũi nhắc lại ở giai đoạn 16-18 tháng tuổi. Từ 12 tháng tuổi, trẻ cũng có thể tiêm vắc xin phòng viêm gan A hoặc lựa chọn tiêm kết hợp cả hai loại vắc xin viêm gan A và B trong một lần.

Lao

Bệnh lao là một bệnh lý lây nhiễm, do trực khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra. Đây là một tình trạng truyền nhiễm nguy hiểm, có khả năng gây ra những biến chứng nghiêm trọng như ho ra máu, giãn phế quản, xơ phổi, tràn khí hoặc tràn dịch màng phổi và suy hô hấp mạn tính. Lao cũng là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, cần được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Triệu chứng:

  • Cơ thể mệt mỏi, sốt nhẹ vào buổi chiều.
  • Đổ mồ hôi nhiều vào ban đêm.
  • Ho dai dẳng kéo dài trên hai tuần, có thể kèm theo khạc đờm.
  • Trẻ có thể sụt cân, chán ăn.
  • Đau ngực, đôi khi ho ra máu.

Cách điều:

  • Sử dụng thuốc kháng sinh để điều trị theo chỉ định của bác sĩ.
  • Theo dõi thường xuyên, tuân thủ theo đúng phác đồ điều trị để đảm bảo không có biến chứng.
  • Cách ly và điều trị sớm nếu có các triệu chứng để tránh lây nhiễm.

Phòng ngừa bệnh lao có thể thực hiện qua việc tiêm vắc xin BCG cho trẻ ngay sau khi sinh, nhằm bảo vệ khỏi những dạng lao nguy hiểm. Việc duy trì môi trường sống thông thoáng và vệ sinh cá nhân cũng góp phần ngăn ngừa sự lây lan của bệnh.

Đau mắt đỏ

các bệnh nguy hiểm thường gặp ở trẻ
Đau mắt đỏ thường là bệnh nhiễm trùng mắt ở trẻ, gây viêm lớp màng mỏng phủ lên mắt

Đau mắt đỏ, hay còn gọi là viêm kết mạc, là một dạng nhiễm trùng ở mắt. Tình trạng này xảy ra do vi khuẩn, virus hoặc dị ứng, gây viêm lớp màng mỏng bao phủ phần trắng của mắt và mặt trong của mí mắt. Mặc dù bệnh thường không gây nguy hiểm nghiêm trọng, nhưng đây cũng là một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là khi trẻ ở trong môi trường dễ tiếp xúc. 

Triệu chứng của đau mắt đỏ gồm:

  • Mắt đỏ và có cảm giác khó chịu.
  • Ngứa mắt, cảm giác như có cát trong mắt.
  • Chảy dịch, nước mắt hoặc mủ.
  • Mí mắt bị dính chặt sau khi ngủ dậy.

Cách điều trị:

  • Do virus: Bệnh thường tự khỏi sau một đến hai tuần mà không cần điều trị đặc biệt. Bạn có thể chườm mắt hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo để giảm bớt cảm giác khó chịu
  • Do vi khuẩn: Sử dụng thuốc kháng sinh dạng nhỏ mắt hoặc mỡ mắt theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, ba mẹ cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ.
  • Do dị ứng: Có thể sử dụng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc uống kháng histamin để giảm các triệu chứng. Cần cho trẻ tránh xa các chất gây kích ứng để giúp ngăn ngừa bệnh tái phát.

Để phòng ngừa bệnh đau mắt đỏ, cần giữ vệ sinh tốt và tránh tiếp xúc với người bệnh, đặc biệt là ở những nơi tập trung đông trẻ như trường học khu vui chơi.

Bại liệt

Bại liệt là một căn bệnh lây nhiễm cấp tính do virus Polio gây nên. Bệnh có khả năng gây ra tình trạng liệt và thậm chí có thể dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Virus này lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và có thể gây dịch trong cộng đồng, làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là ở trẻ nhỏ – một trong các bệnh thường gặp ở trẻ em.

Triệu chứng:

  • Thể liệt mềm cấp: Đau họng, sốt cao, nôn, tiêu chảy, đau cơ, dẫn đến mất khả năng vận động và liệt không đối xứng, liệt mềm đột ngột ở chân và tay. Triệu chứng này không chỉ không phục hồi khiến khó vật động và còn có thể gây mất khả năng vật động. Liên hành tuỷ có thể gây suy hô hấp và từ vong. 
  • Thể viêm màng não vô khuẩn: Sốt, đau đầu, đau cơ, cứng cổ.
  • Thể nhẹ: Sốt nhẹ, buồn nôn, táo bón, các triệu chứng có thể tự khỏi sau vài ngày.
  • Thể ẩn: Không có triệu chứng rõ ràng, thường khó phát hiện.

Khi trẻ có biểu hiện trên, đặc biệt nếu sống trong khu vực có nguy cơ dịch, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra và điều trị.

Cách điều trị: Hiện vẫn chưa có phương pháp điều trị cho căn bệnh này, nhưng bệnh nhân cần được chăm sóc để hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng. 

  • Nghỉ ngơi.
  • Sử dụng thuốc giảm đau.
  • Vật lý trị liệu.
  • Sử dụng thiết bị hỗ trợ di chuyển nếu trẻ bị liệt.

Phòng ngừa bệnh bại liệt bằng vắc xin là biện pháp an toàn và hiệu quả nhất để ngăn ngừa sự lây lan của virus. Lịch tiêm chủng định kỳ giúp duy trì khả năng miễn dịch lâu dài, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh cho trẻ. 

Các cách phòng ngừa các bệnh trẻ em thường gặp

Thực hiện tiêm chủng đầy đủ 

Việc tiêm chủng là biện pháp quan trọng giúp trẻ chống lại các bệnh thường gặp ở trẻ em. Khi trẻ được tiêm vắc xin, hệ miễn dịch của trẻ sẽ được kích thích để sản sinh ra kháng thể bảo vệ. Theo thống kê, chỉ riêng vaccine sởi đã giúp ngăn ngừa hơn 21 triệu ca tử vong từ năm 2000 đến năm 2017. Ba mẹ đảm bảo trẻ được tiêm chủng đúng lịch sẽ giúp ngăn chặn những căn bệnh gây nguy hiểm nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh khi hệ miễn dịch còn yếu. 

thực hiện tiêm chủng cho trẻ
Ba mẹ cần đảm bảo thực hiện tiêm chủng cho trẻ đầy đủ theo lịch trình của bác sĩ

Giữ ấm cho trẻ

Duy trì nhiệt độ cơ thể là điều quan trọng đối với trẻ, đặc biệt là trẻ sơ sinh vì cơ thể các bé dễ bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi nhiệt độ. Ba mẹ cần chuẩn bị quần áo phù hợp với thời tiết và điều chỉnh nhiệt độ phòng để tránh hạ thân nhiệt và nguy cơ nhiễm trùng hô hấp cho trẻ.

Thói quen vệ sinh cá nhân

Tạo cho trẻ thói quen vệ sinh
Ba mẹ cần tạo thói quen vệ sinh cá nhân cho trẻ như rửa tay, vệ sinh răng miệng, tắm rửa

Tạo thói quen vệ sinh cá nhân tốt cho trẻ là một cách hiệu quả để ngăn ngừa các bệnh thường gặp ở trẻ em. Ba mẹ nên tích cực hướng dẫn và xây dựng các thói quen vệ sinh cho trẻ như rửa tay thường xuyên, chăm sóc răng miệng, tắm rửa đúng cách và giữ phòng ốc sạch sẽ sẽ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm vi khuẩn và vi rút. Khi ba mẹ hình thành được cho trẻ những thói quen này, trẻ sẽ có ý thức hơn trong việc bảo vệ sức khoẻ của bản thân trong suốt quá trình trẻ lớn lên. 

Giữa cho môi trường xung quanh sạch sẽ, thông thoáng

​​Để đảm bảo sức khỏe cho trẻ, việc giữ gìn không gian sống luôn thoáng đãng và sạch sẽ là vô cùng cần thiết. Hạn chế sự phát triển của vi khuẩn, mầm bệnh trong không khí bằng cách thường xuyên mở cửa sổ để không khí lưu thông. Điều này không chỉ giúp cải thiện chất lượng không khí trong nhà mà còn giảm thiểu nguy cơ mắc các bệnh về hô hấp và dị ứng ở trẻ.

Chế độ dinh dưỡng khoa học

chế độ dinh dưỡng đầy đủ chất
Chế độ dinh dưỡng rất quan trọng để hỗ trợ cho sự phát triển hệ miễn dịch của trẻ

Chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển và tăng cường hệ miễn dịch của trẻ. Đảm bảo bữa ăn của trẻ bao gồm các nhóm thực phẩm chính như chất đạm, trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, và các sản phẩm từ sữa để tăng cường sức đề kháng. Ba mẹ nên xây dựng thực đơn phong phú với các nhóm thực phẩm sau:

  • Chất đạm: từ các loại thịt nạc, cá, trứng, các loại hạt và đậu.
  • Trái cây: ưu tiên ăn các loại trái cây tươi, tránh những loại đã qua chế biến hoặc sấy khô chứa nhiều đường.
  • Rau củ: cung cấp các loại rau xanh tươi, đa dạng màu sắc để đảm bảo cung cấp đủ chất xơ và vitamin như đậu Hà Lan, ớt chuông,…
  • Ngũ cốc nguyên hạt: như gạo lứt, yến mạch và các loại ngũ cốc không qua tinh chế.
  • Sản phẩm từ sữa: chọn những loại ít béo hoặc không béo để cung cấp canxi cần thiết cho sự phát triển xương như sữa chua, phô mai, sữa đậu nành,…

Khuyến khích trẻ tham gia vận động

khuyến trẻ tham gia hoạt động
Ba mẹ khuyến khích và cùng con tham gia các hoạt động thể chất ngoài trời

Tham gia các hoạt động thể dục thể dục hàng ngày có thể giúp cải thiện sức đề kháng và hệ miễn dịch cho trẻ. Việc khuyến khích trẻ tham gia vào những hoạt động này không chỉ hỗ trợ tăng cường sức khỏe thể chất mà còn ngăn ngừa các bệnh thường gặp ở trẻ em như béo phì, bệnh tim mạch, cải thiện tâm trạng và giúp giảm các nguy cơ gây ra các bệnh nhiễm trùng, mãn tính. Dưới đây là hướng dẫn từ WHO về thời gian vận động theo độ tuổi của trẻ: 

  • Dưới 1 tuổi: Thực hiện các hoạt động thể chất nhẹ nhàng nhiều lần/ngày như nằm trên sàn, cho bé cầm, nắm, vỗ 2 tay, nằm sấp khoảng 30 phút,…
  • 1-2 tuổi: Dành tối thiểu 180 phút/ngày cho các hoạt động với cường độ từ nhẹ đến vừa. Tránh việc cho trẻ ngồi lì một chỗ trong thời gian quá dài. 
  • 3-4 tuổi: Ít nhất 60 phút vận động cường độ vừa đến mạnh mỗi ngày.
  • 5-17 tuổi: Thực hiện các hoạt động vận động, aerobic ít nhất 60 phút/ngày với cường độ mạnh, kết hợp với các bài tập tăng cường cơ, xương ít nhất 3 ngày/tuần. 

Phòng bệnh khi bé đến những nơi tập trung đông người

Khi đưa trẻ nhỏ đến những nơi tập trung đông người, cần chú ý đến việc hạn chế cho trẻ tiếp xúc với nguồn lây bệnh tiềm ẩn, vi trùng. Biện pháp quan trọng là đảm bảo trẻ và người chăm sóc thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Đồng thời, tránh để trẻ lại gần người đang có triệu chứng bệnh và khuyến khích tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ trẻ khỏi các bệnh thường gặp ở trẻ em.

Hạn chế cho bé tiếp xúc với người có biểu hiện nhiễm bệnh

Trong những giai đoạn cao điểm của dịch bệnh, ba mẹ cần hạn chế tối đa cho trẻ tiếp xúc với những người có biểu hiện nhiễm bệnh hoặc bị bệnh là. Điều này không chỉ giúp ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường hô hấp mà còn bảo vệ sức khỏe toàn diện của trẻ, tránh nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Tránh xa môi trường ô nhiễm

Trẻ em, đặc biệt là trẻ sơ sinh, có hệ hô hấp và hệ miễn dịch còn yếu, do đó dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố ô nhiễm môi trường. Khói thuốc lá, bụi bẩn và không khí độc hại có thể làm tổn thương đường hô hấp, gây ra các bệnh viêm phổi, viêm phế quản, và tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng. Ba mẹ cần giữ cho không gian sống sạch sẽ, thông thoáng, không khói thuốc là biện pháp tối ưu nhất để phòng tránh các bệnh thường gặp ở trẻ em.

Nâng cao sức đề kháng cho trẻ sơ sinh bằng sữa mẹ

Nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho trẻ mà còn giúp tăng cường hệ miễn dịch tự nhiên bên trong cơ thể. Sữa mẹ chứa nhiều kháng thể giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là trong những tháng đầu đời khi hệ miễn dịch của trẻ chưa phát triển hoàn thiện. WHO khuyến nghị mẹ bầu nên duy trì cho trẻ bú sữa mẹ trong ít nhất 6 tháng đầu và kéo dài tới khi trẻ 2 tuổi.

sữa mẹ giúp nâng cao sức đề kháng
Cho trẻ uống sữa mẹ để nâng cao sức đề kháng và cung cấp dưỡng chất

Luôn chú ý đến trẻ để kịp phát hiện các dấu hiệu phát bệnh

Việc quan sát kỹ những thay đổi nhỏ nhất trong hành vi và tình trạng sức khỏe thể chất của trẻ có thể giúp phát hiện bệnh sớm. Triệu chứng như sốt, mệt mỏi, biếng ăn có thể là dấu hiệu ban đầu của một số bệnh. Khi nhận thấy bất kỳ triệu chứng bất thường nào, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời, ngăn ngừa biến chứng và đảm bảo quá trình phục hồi nhanh chóng.

Những lưu ý ba mẹ cần tránh khi bé mắc bệnh

Không tự ý mua thuốc cho trẻ

Khi trẻ mắc các bệnh thường gặp ở trẻ em, việc ba mẹ tự mua thuốc cho trẻ mà không có sự tư vấn từ bác sĩ có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Ba mẹ dễ mắc sai lầm trong việc chọn loại thuốc, liều lượng hoặc cách sử dụng, đặc biệt là khi sử dụng kháng sinh cho trẻ bị nhiễm virus. Việc này không những không hiệu quả mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc và tác dụng phụ. Do đó, phụ huynh luôn  tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ trước khi dùng thuốc cho trẻ để đảm bảo an toàn. 

không tự ý mua thuốc cho trẻ
Ba mẹ không được tự ý mua thuốc và cho trẻ uống khi chưa được bác sĩ chỉ định

Tránh việc ủ ấm quá mức cho trẻ

Nhiều phụ huynh có thói quen quấn bé quá kín hoặc sưởi ấm quá mức khi trẻ bị bệnh, nhất là khi trẻ bị sốt. Điều này có thể khiến trẻ khó chịu hơn và làm tăng nhiệt độ cơ thể, gây ra tình trạng sốt cao hơn. Thay vào đó, để hỗ trợ cho trẻ nhanh hồi phục, phụ huynh nên giữ môi trường sống thông thoáng, mát mẻ và đảm bảo bé được mặc quần áo thoải mái. 

Không cho trẻ ăn thực phẩm khó tiêu hoặc không rõ nguồn gốc

Khi trẻ bị ốm, việc cho ăn các loại thực phẩm khó tiêu hoặc có nguồn gốc không rõ ràng có thể làm tình trạng tiêu hóa của trẻ trở nên nghiêm trọng hơn, kéo dài thời gian khỏi bệnh. Lúc này, ba mẹ nên chọn các thực phẩm nhạt, dễ tiêu, đảm bảo vệ sinh và được bác sĩ khuyến nghị để cung cấp đủ dinh dưỡng mà không gây thêm khó chịu cho trẻ. 

Đưa trẻ đi khám bác sĩ khi có các triệu chứng bất thường

Nhiều ba mẹ chủ quan hoặc xem nhẹ triệu chứng của các bệnh thường gặp ở trẻ em và không tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời. Điều này có thể khiến bệnh trở nặng hơn hoặc bỏ qua các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Việc đưa trẻ đến bác sĩ khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường là cần thiết để được chẩn đoán và điều trị đúng cách, giúp quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng.

đứa trẻ đi khám bác sĩ
Nếu trẻ có bất kỳ triệu chứng bất thường nào cần đưa trẻ đi thăm khám bác sĩ ngay

Duy trì thái độ bình tĩnh, tránh lo lắng quá mức

Trẻ nhỏ có thể dễ dàng cảm nhận và phản ứng theo cảm xúc của ba mẹ. Việc phụ huynh quá lo lắng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần của trẻ, khiến bé cảm thấy căng thẳng và khó phục hồi hơn. Do đó, ba mẹ nên giữ tinh thần thoải mái, bình tĩnh và tạo môi trường an toàn, tích cực sẽ giúp trẻ cảm thấy yên tâm và hồi phục nhanh hơn trong giai đoạn điều trị.

Tham khảo lời khuyên của bác sĩ nhi khoa: Chăm sóc em bé bị bệnh – The Doctors Bjorkman:

Những câu hỏi thường gặp về các bệnh thường gặp ở trẻ em

Trẻ sinh non tháng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn đúng không?

Đúng, trẻ sinh non có nguy cơ mắc bệnh cao hơn vì hệ thống miễn dịch của bé chưa hoàn thiện. Thiếu hụt kháng thể và các cơ quan chưa phát triển đủ khiến bé khó chống lại các nguy cơ nhiễm trùng. Ngoài ra, trẻ sinh non còn phải nằm lại viện và thực hiện các biện pháp ý tế trong thời gian dài , từ đó làm tăng nguy cơ tiếp xúc với mầm bệnh. Các vấn đề về hấp thụ dinh dưỡng cũng có thể làm suy yếu khả năng miễn dịch. Vì vậy, việc chăm sóc và phòng ngừa cẩn thận là cần thiết để bảo vệ bé khỏi các bệnh nhiễm trùng, đặc biệt là nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa. 

Có nên tiêm vắc xin cho trẻ sinh non không?

, trẻ sinh non có thể được tiêm vắc xin, nhưng cần tuân theo sự chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Do tình trạng sức khỏe đặc biệt, trẻ sinh non phải được đánh giá kỹ lưỡng trước khi tiêm chủng. Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng sức khỏe và tiền sử bệnh để tư vấn các mũi tiêm cần thiết. Việc tiêm vắc xin sẽ giúp trẻ sinh non bảo vệ khỏi các bệnh thường gặp ở trẻ em, nhưng cần thận trọng và đảm bảo các điều kiện y tế phù hợp trước khi thực hiện.

Có nên tự mua thuốc cho bé uống khi bị ho, sốt không?

Không, ba mẹ không nên tự ý mua thuốc cho bé khi bé bị ho hoặc sốt. Điều này có thể gây nguy hiểm, đặc biệt là đối với trẻ sơ sinh. Việc dùng thuốc không đúng liều lượng hoặc sai loại có thể làm tình trạng bệnh nặng thêm. Thay vào đó, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để có phương pháp điều trị phù hợp. Đôi khi, chỉ cần áp dụng các biện pháp như nghỉ ngơi, uống nhiều nước và duy trì không khí ẩm có thể đủ để làm giảm các triệu chứng mà không cần dùng thuốc. 

 

Việc hiểu biết và nhận diện sớm dấu hiệu của các bệnh thường gặp ở trẻ em sẽ giúp ba mẹ chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của con. Đừng quên, quá trình chăm sóc trẻ không chỉ dừng lại ở việc điều trị khi bệnh xuất hiện, mà còn bao gồm những biện pháp phòng ngừa giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, toàn diện. Hãy luôn theo dõi và đảm bảo trẻ được chăm sóc đúng cách để ngăn ngừa những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ trong quá trình lớn lên.   

Nếu bạn đang băn khoăn về tình trạng sức khỏe của con hoặc muốn nhận tư vấn từ các chuyên gia giàu kinh nghiệm, hãy liên hệ ngay với Hệ thống Đa khoa Quốc tế Sài Gòn (SIGC). Với đội ngũ bác sĩ tận tâm, SIGC sẽ giúp bạn có được những giải pháp chăm sóc tối ưu nhất cho con yêu. Tại đây, bạn sẽ nhận được sự tư vấn chi tiết về các bệnh của trẻ, từ cách phòng ngừa đến các phương pháp điều trị an toàn và hiệu quả.