Trẻ em thường dễ mắc phải các bệnh về da vì làn da chưa phát triển hoàn thiện như ở người lớn. Tình trạng này có thể gây ra không ít rắc rối cho cả bé và bố mẹ. Do đó, việc hiểu biết các bệnh về da thường gặp ở trẻ em và các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe làn da của trẻ.
Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp cho các bậc phụ huynh những thông tin hữu ích, giúp bố mẹ chăm sóc da cho trẻ một cách tốt nhất và yên tâm hơn trong quá trình nuôi dạy con.
Mục lục:
ToggleCác bệnh về da thường gặp ở trẻ em mà ba mẹ cần lưu ý
Viêm da cơ địa
Viêm da cơ địa, hay còn được gọi là bệnh chàm, là một tình trạng viêm da mãn tính, rất thường hay tái phát. Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều độ tuổi khác nhau nhưng phổ biến nhất là ở trẻ nhỏ. Tại Việt Nam, các nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ trẻ bị viêm da cơ địa chiếm khoảng 26,6% ở trẻ sơ sinh và 16% ở trẻ dưới 5 tuổi.
Trong giai đoạn cấp tính, các tổn thương da thường biểu hiện dưới dạng mụn nước nhỏ, dễ vỡ, nằm trên nền da đỏ. Vùng da bị tổn thương thường rỉ dịch, sau đó đóng vảy và có thể xuất hiện nhiều nhất ở các khu vực như trán, má và cằm của trẻ. Trong những trường hợp nặng hơn, tổn thương có thể lan rộng đến toàn bộ cơ thể và các chi.
Khi bệnh chuyển sang giai đoạn mãn tính, làn da của trẻ trở nên dày và khô hơn. Các vết nứt nẻ trên da có thể gây đau đớn, đặc biệt là ở những khu vực có nếp gấp lớn như lòng bàn tay, bàn chân, cổ tay và cổ chân. Sau mỗi đợt viêm, sắc tố da của trẻ cũng có thể thay đổi, với tình trạng tăng hoặc giảm sắc tố da.
Ghẻ
Ghẻ là một trong các bệnh về da thường gặp ở trẻ em. Làn da trẻ em vô cùng nhạy cảm và dễ tổn thương, vì thế nếu có thành viên trong gia đình mắc bệnh ghẻ, trẻ em có nguy cơ cao bị lây nhiễm. Các dấu hiệu nhận biết bệnh ghẻ thường bao gồm mụn nước nhỏ ở kẽ ngón tay, ngón chân, vùng bụng, và bộ phận sinh dục. Triệu chứng ngứa gia tăng vào ban đêm khiến trẻ khó ngủ và thường quấy khóc.
Nấm
Bệnh nấm da ở trẻ em là do vi nấm gây ra, có thể ảnh hưởng đến nhiều vùng da khác nhau như da toàn thân, da đầu,… Bệnh này thường gặp ở trẻ em trên 2 tuổi, nhưng cũng có thể xảy ra ở trẻ sơ sinh và người lớn. Khác với các loại nấm khác có thể tấn công vào các cơ quan nội tạng, bệnh nấm da chỉ ảnh hưởng đến lớp ngoài da.
Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ mắc phải bệnh nấm da, trong đó phổ biến nhất là việc lây nhiễm từ người đã nhiễm nấm, vật nuôi trong nhà hoặc từ các đồ vật bị nhiễm nấm như quần áo, mũ, tã lót. Ngoài ra, trẻ cũng dễ mắc bệnh nếu mặc quần áo ẩm ướt hoặc không được thoáng khí, gây tạo điều kiện thuận lợi cho vi nấm phát triển trên da.
Lang ben
Lang ben là một trong các bệnh về da thường gặp ở trẻ em, biểu hiện qua những vùng da mất sắc tố. Trên da sáng màu, các mảng này thường có màu sậm hơn, trong khi trên da tối màu, chúng lại có xu hướng sáng hơn. Các mảng này thường có vảy nhẹ, với viền rõ ràng, và đôi khi gây cảm giác ngứa ngáy.
Nguyên nhân gây ra lang ben thường là do sự phát triển quá mức của nấm trên da, có thể vì bị kích thích bởi việc tiếp xúc với ánh nắng quá nhiều hoặc khi môi trường sống quá khô hoặc quá ẩm.
Sùi mào gà
Sùi mào gà ở trẻ em là một bệnh lý do virus HPV gây ra, tập trung chủ yếu ở vùng bộ phận sinh dục. Đây là dạng tổn thương da mà các tế bào phát triển bất thường, nhưng không dẫn đến ung thư. Trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 8 tuổi, đặc biệt từ 5 đến 6 tuổi, có nguy cơ cao mắc bệnh sùi mào gà.
Khi mắc bệnh, trẻ thường cảm thấy ngứa ngáy, đau rát, và có thể bị chảy máu ở vùng da bị tổn thương. Đối với bé trai, các nốt sùi thường xuất hiện xung quanh vùng hậu môn hoặc ít phổ biến hơn là trên dương vật. Trong khi đó, đối với bé gái, sùi mào gà thường phát triển ở khu vực quanh hậu môn, âm hộ, màng trinh và gần lỗ niệu đạo. Hiếm khi các tổn thương này xuất hiện sâu trong niêm mạc âm đạo hay trực tràng.
Bong vảy da do tụ cầu
Hội chứng bong vảy da do tụ cầu vàng là một tình trạng nhiễm trùng da cấp tính, phát sinh từ độc tố do vi khuẩn tụ cầu vàng nhóm 2 tạo ra. Đặc trưng của bệnh là da xuất hiện tình trạng phồng rộp, đỏ rát, nhìn như bị bỏng hoặc xuất hiện các vết phỏng nước.
U máu
Một trong các bệnh về da thường gặp ở trẻ em khác có thể kể đến là u máu. Đây là một dạng khối u lành tính thường xuất hiện với kích thước nhỏ và không gây đau đớn. Loại u này có thể hình thành ở nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể, nhưng thường phổ biến nhất ở các khu vực như đầu, mặt và cổ.
Dù phần lớn các trường hợp u máu không gây nguy hiểm ngay lập tức, nhưng nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, u máu có thể phát triển, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ và gây ra các biến chứng tiềm ẩn.
Ban đỏ nhiễm độc sơ sinh
Mụn mủ là một tình trạng phổ biến ở trẻ sơ sinh, xuất hiện ở khoảng 30-70% trẻ sinh đủ tháng. Mặc dù nguyên nhân chính xác chưa được xác định, tình trạng này thường biểu hiện qua các mẩn ban đỏ với mụn mủ màu trắng hoặc vàng xuất hiện trên nền ban. Những tổn thương này thường tập trung ở thân và các chi, nhưng hiếm khi xuất hiện ở lòng bàn tay và lòng bàn chân.
U mềm lây
U mềm lây là một bệnh ngoài da do virus gây ra, phổ biến ở trẻ em và thường không nguy hiểm. Phần lớn các trường hợp u mềm lây sẽ tự biến mất trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 4 năm mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, nếu tình trạng lan rộng, gây ngứa, đau hoặc ảnh hưởng đến thẩm mỹ, cha mẹ nên cân nhắc đưa trẻ đi khám bác sĩ da liễu để được tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Các phương pháp điều trị có thể bao gồm việc bôi thuốc hoặc tiểu phẫu nhẹ, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Mề đay
Nổi mề đay là tình trạng da xuất hiện các mảng ban đỏ, sưng phù nề, có thể xuất hiện ở một vùng hoặc lan rộng trên khắp cơ thể. Nguyên nhân xuất hiện một trong các bệnh về da thường gặp ở trẻ em này là việc sử dụng một số loại thuốc như aspirin (giảm đau, hạ sốt) và penicillin (kháng sinh). Bên cạnh đó, một số loại thực phẩm như trứng, hạt, hải sản, hoặc phụ gia thực phẩm cũng có thể gây phản ứng dị ứng dẫn đến nổi mề đay.
Thời tiết thay đổi đột ngột, từ nóng sang lạnh hoặc các bệnh nhiễm khuẩn như viêm họng liên cầu khuẩn cũng là tác nhân gây bệnh. Triệu chứng nổi mề đay thường xuất hiện nhanh chóng và có thể tự biến mất trong vài giờ. Tuy nhiên, để giảm triệu chứng, thuốc kháng histamin là lựa chọn hiệu quả giúp làm dịu và kiểm soát tình trạng bệnh.
Trong một số trường hợp nghiêm trọng, nổi mề đay có thể dẫn đến khó thở, da tím tái, hoặc phù mặt. Khi gặp những triệu chứng này, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân, đặc biệt là trẻ em, đi khám bác sĩ ngay để ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm như suy hô hấp.
Chốc lở
Bệnh chốc lở (còn gọi là ghẻ phỏng) là một bệnh nhiễm trùng da do vi khuẩn, chủ yếu xuất hiện dưới dạng mụn nước hoặc mụn mủ. Khi các mụn nước này vỡ, chúng thường chảy dịch, tạo thành các lớp vảy màu vàng nâu giống như mật ong và để lại những vết loét nhỏ trên da. Bệnh có thể ảnh hưởng đến nhiều khu vực trên cơ thể, nhưng vùng miệng và mũi là nơi dễ xuất hiện nhất.
Bệnh lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp với da người bị nhiễm hoặc qua dùng chung đồ vật như đồ chơi, khăn lau, nhất là ở trẻ em khi chơi chung tại nhà trẻ. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể lây lan ra các vùng da lành khác do thói quen cào gãi hoặc không giữ vệ sinh đúng cách.
Rôm sảy
Khi nhắc đến các bệnh về da thường gặp ở trẻ em không thể không nhắc đến rôm sảy.
Tắc nghẽn tuyến mồ hôi là tình trạng xảy ra phổ biến ở trẻ nhỏ, nguyên nhân chính là do tuyến mồ hôi của trẻ chưa phát triển hoàn chỉnh. Trẻ dễ gặp tình trạng này khi mồ hôi không thể thoát ra ngoài da một cách bình thường, dẫn đến sự hình thành các mụn nhỏ màu đỏ hồng. Các mụn này thường xuất hiện ở những vùng cơ thể dễ ra mồ hôi như đầu, cổ, vai và lưng, đặc biệt là vào mùa nóng hoặc khi trẻ mặc quá nhiều quần áo, gây tình trạng nóng bức.
Để ngăn ngừa tình trạng tắc nghẽn tuyến mồ hôi, cha mẹ chỉ nên mặc thêm cho trẻ một lớp quần áo so với người lớn, nhằm tránh hiện tượng ứ nhiệt. Hãy đảm bảo phòng ngủ luôn thoáng mát, nới lỏng quần áo cho trẻ khi cần thiết. Việc chăm sóc da đúng cách, giữ cho cơ thể trẻ luôn thoáng mát cũng sẽ giúp giảm thiểu tình trạng này, mang lại sự thoải mái cho bé.
Bệnh tay chân miệng
Bệnh tay chân miệng là một căn bệnh khá phổ biến ở trẻ nhỏ, thường xuất hiện với các triệu chứng ngoài da và gây khó chịu cho trẻ. Ban đầu, bệnh thường biểu hiện qua các dấu hiệu như sốt, mệt mỏi, đau họng, chảy nước miếng nhiều và trẻ biếng ăn. Sau khoảng vài ngày, những nốt mụn nước bắt đầu xuất hiện tại các vị trí như lòng bàn tay, lòng bàn chân và vùng mông của trẻ. Bệnh lây lan chủ yếu qua đường hô hấp (khi ho hoặc hắt hơi) và qua tiếp xúc với các bề mặt nhiễm khuẩn (đồ chơi, khăn, tã lót).
Để ngăn chặn sự lây lan của bệnh, các bậc phụ huynh cần chú trọng việc vệ sinh cá nhân và môi trường sống. Một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm: rửa tay cho trẻ thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh kỹ lưỡng đồ chơi và các vật dụng cá nhân, đồng thời hạn chế cho trẻ tiếp xúc với những người có dấu hiệu bệnh. Ngoài ra, đảm bảo dinh dưỡng hợp lý cũng giúp tăng cường sức đề kháng cho trẻ, giúp phòng ngừa bệnh tật tốt hơn.
Viêm da tiếp xúc
Viêm da tiếp xúc cũng nằm trong danh sách các bệnh về da thường gặp ở trẻ em mà các bậc phụ huynh cần lưu ý.
Làn da của trẻ nhỏ rất nhạy cảm, dễ bị kích ứng hơn so với da của người lớn. Khi tiếp xúc với các loại thực phẩm, xà phòng, cây cối (như thường xuân), hoặc côn trùng (như kiến ba khoang), trẻ có thể bị viêm da nghiêm trọng. Các triệu chứng ban đầu thường xuất hiện trong vòng 48 giờ sau khi da bị ảnh hưởng. Ở những trường hợp nhẹ, da trẻ có thể bị đỏ và phát ban với những nốt mẩn đỏ, nhỏ, nổi lên giống như da gà. Tuy nhiên, nếu tình trạng nặng hơn, da có thể sưng phù, xuất hiện mụn nước hoặc mụn mủ.
Để giảm thiểu nguy cơ, cần tránh để trẻ tiếp xúc với những yếu tố gây viêm và vệ sinh da đúng cách bằng nước muối sinh lý. Ngoài ra, có thể thoa một số loại thuốc mỡ chứa corticoid nhẹ để giảm triệu chứng viêm. Đối với những ca nặng, cha mẹ nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ da liễu để được khám và điều trị chính xác.
Thuỷ đậu
Bệnh thủy đậu là một trong các bệnh về da thường gặp ở trẻ em từng rất phổ biến, nhưng đã giảm đáng kể nhờ tiêm phòng vaccine thủy đậu cho bé. Đây là một bệnh lây qua đường hô hấp, thông qua các hành động như ho hay hắt hơi. Trẻ thường có triệu chứng sốt và viêm họng trước khi xuất hiện các nốt phát ban ngứa, đốm đỏ và mụn nước. Những mụn này bắt đầu từ mặt, lan dần xuống ngực và toàn thân. Mụn nước sau đó sẽ trong suốt, vỡ ra, khô dần và đóng vảy. Bệnh thủy đậu có thể trở nên nghiêm trọng nếu không điều trị kịp thời, dẫn đến biến chứng như viêm phổi và viêm não.
Việc phòng ngừa thủy đậu trở nên dễ dàng hơn nhờ vaccine. Chỉ cần một liều vaccine thủy đậu là trẻ đã được bảo vệ khỏi bệnh khi trưởng thành.
Khảo sát nghiên cứu về các bệnh da thường gặp ở trẻ em từ Bệnh viện Da liễu Khartoum:
Một số cách phòng tránh các bệnh ngoài da trẻ em
Dưới đây là một số cách phòng ngừa các bệnh về da thường gặp ở trẻ em dễ thực hiện mà các bậc phụ huynh có thể áp dụng để nâng cao sức khỏe cho trẻ nhỏ:
- Cung cấp chế độ dinh dưỡng đa dạng với trái cây và rau củ
Khi trẻ bắt đầu ăn dặm, hãy cho trẻ ăn những thực phẩm nguyên chất, chẳng hạn như trái cây và rau củ được xay nhuyễn. Những loại thực phẩm như chuối và măng tây không chỉ ngon miệng mà còn rất giàu prebiotic, giúp cải thiện sức đề kháng tự nhiên của trẻ.
- Tăng cường sức đề kháng cho trẻ
Để giúp trẻ xây dựng hệ miễn dịch mạnh mẽ, phụ huynh cần chú ý đến việc tiêm vắc-xin đầy đủ theo lịch. Ngoài ra, cho trẻ bú mẹ trong 2 năm đầu đời và bổ sung HMO là những cách tuyệt vời để hỗ trợ sự phát triển của trẻ.
- Khuyến khích hoạt động ngoài trời
Hãy để trẻ khám phá thế giới xung quanh, chơi đùa tự do ngoài trời. Việc này không chỉ giúp trẻ vui vẻ mà còn tạo điều kiện để hệ miễn dịch của trẻ được rèn luyện thông qua việc tiếp xúc với nhiều loại vi khuẩn khác nhau.
Tuy nhiên, phụ huynh cần nhớ hướng dẫn trẻ rửa tay sạch sẽ sau khi chơi ngoài trời, trước bữa ăn và khi trẻ bị ốm để ngăn ngừa vi khuẩn lây lan.
- Giữ vệ sinh sạch sẽ
Để phòng tránh các bệnh ngoài da, phụ huynh cần thay tã cho trẻ thường xuyên và đảm bảo vệ sinh chỗ ở sạch sẽ. Tắm rửa cho trẻ hàng ngày cũng rất quan trọng để giữ cho làn da của trẻ luôn khỏe mạnh và sạch sẽ.
Khoa Nhi tại Hệ thống Đa khoa Quốc tế Sài Gòn luôn mang đến sự hài lòng tối đa cho khách hàng. Được đánh giá cao bởi khách hàng và các chuyên gia y tế, nhờ:
- Đội ngũ bác sĩ chuyên nghiệp, có kinh nghiệm dày dạn, không chỉ am hiểu tâm lý trẻ mà còn được đào tạo bài bản và chuyên sâu.
- Cung cấp các gói khám sức khỏe theo từng giai đoạn phát triển cho trẻ từ 5 – 16 tuổi với mục đích có thể hỗ trợ và đồng hành cùng các bậc phụ huynh trên hành trình nuôi nấng trẻ hiệu quả và tốt nhất.
- Tạo dựng một không gian vui chơi an toàn và thoải mái cho các bé, giúp trẻ dễ dàng thích nghi với môi trường bệnh viện. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và tạo sự hợp tác tốt nhất từ phía bệnh nhi.
Để đặt lịch khám, bố mẹ có thể liên hệ số hotline hoặc liên hệ trực tiếp qua trang web của Hệ thống Đa khoa Quốc tế Sài Gòn (SIGC) để đăng ký và nhận tư vấn chi tiết hơn.
Xem thêm video phân tích các bệnh về da thường gặp ở trẻ em từ Emily Barker, PA-C at Trillium Creek Dermatology:
Common skin conditions in children. – Trillium Creek DermatologyNhững câu hỏi liên quan đến các bệnh về da thường gặp ở trẻ em
Tại sao trẻ em dễ bị hăm tã và làm sao để phòng ngừa?
Như đã đề cập qua, trẻ em có làn da nhạy cảm và hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, nên dễ bị kích ứng bởi sự ẩm ướt và ma sát từ tã. Để phòng ngừa hăm tã, cha mẹ cần thay tã thường xuyên, sử dụng kem chống hăm và chọn loại tã có độ thấm hút tốt.
Mụn sữa ở trẻ sơ sinh có phải là dấu hiệu bất thường không?
Mụn sữa là hiện tượng phổ biến ở trẻ sơ sinh và không gây hại. Nguyên nhân do tuyến bã nhờn chưa hoàn thiện. Mụn sữa thường tự biến mất sau vài tuần mà không cần điều trị, tuy nhiên cần vệ sinh da mặt bé sạch sẽ hàng ngày.
Có nên dùng thuốc trị nấm da cho trẻ em tại nhà không?
Việc tự ý dùng thuốc trị nấm da cho trẻ mà không có sự chỉ định của bác sĩ có thể gây hại. Nấm da cần được chẩn đoán đúng để dùng đúng loại thuốc, và không phải tất cả thuốc trị nấm dành cho người lớn đều an toàn cho trẻ nhỏ.
Hy vọng với những thông tin mà bài viết đã cung cấp ở trên đã giúp bố mẹ biết rõ hơn về các bệnh về da thường gặp ở trẻ em cũng như cách phòng tránh hiệu quả nhất cho trẻ.